Azja

Biotopy Afryka Ameryka Południowa Ameryka Północna Ameryka Środkowa Australia Azja Azja południowo-wschodnia Europa Indie Estuaria Akwarium morskie Chemia wody na Świecie

Trzymając rybki w akwarium, staramy się, by nasze rybki i roślinki czuły się jak najlepiej i żeby osiągnąć ten cel staramy się stworzyć w akwarium warunki jak najbardziej zbliżone do naturalnych, występujących w miejscu występowania naszych podopiecznych.
Jednymi z pierwszych rybek tropikalnych sprowadzonych do Europy były wielkopłetwy wspaniałe (Macropodus opercularis), pochodzące z wód Chin, zatem rozpocznę cykl artykułów od opisu biotopów i zbiorników biotopowych odtwarzających wody Azji.
Robiąc pierwsze przymiarki do stworzenia zbiornika biotopowego zwykle zaczyna się od określenia właściwości fizyko-chemicznych wody dostępnej w kranie i porównania ich z wodą występującą w biotopie ryb i roślin, które zamierzamy hodować. Można oczywiście spróbować pominąć ten etap, ale wtedy ryzykuje się niewytłumaczalne z pozoru padnięcia ryb i roślin, które osiedliliśmy w zbiorniku i brak spodziewanego potomstwa naszych podopiecznych mimo osiągnięcia odpowiedniego wieku i wzrostu a nawet wielokrotnie odbytego tarła. Dotyczy to, co prawda raczej przypadków skrajnych, to znaczy, gdy woda swoimi parametrami skrajnie odbiega od warunków występujących w odtwarzanym w biotopie albo, gdy mamy do czynienia z skrajnie wrażliwymi stworzeniami. Dla jasności sytuacji zanim podejmie się decyzję, warto zmierzyć przynajmniej wartości pH, twardość węglanową i twardość ogólną wody, którą mamy w kranie. Dla ogólnej orientacji wystarczają nawet najprostsze i najtańsze testy dostępne w sklepach zoologicznych. Nie wszyscy będą oczywiście mierzyli takie parametry jak przewodnictwo elektryczne i zawartość poszczególnych jonów w wodzie by jak najwierniej oddać warunki fizykochemiczne wody z odtwarzanego biotopu.
Idealnie jest, gdy właściwości wody w kranie pokrywają się z właściwościami wody w biotopie, który mamy zamiar odtworzyć, jednak zwykle wystarcza, gdy są tylko podobne. Uzdatnienie wody, która ma właściwości podobne do wody występującej w odtwarzanym biotopie zwykle nie wymaga wielkich nakładów a niewielkie odchyłki od parametrów występujących w naturze są zwykle tolerowane przez naszych podopiecznych i nie przeszkadzają im w zdrowym życiu i rozmnażaniu, choć skłamałbym gdybym nie napisał, że istnieją wyjątki od tej reguły, które wymagają wody od dokładnie dopasowanych specjalnie dla nich parametrach

Azja.

Azja jest kontynentem największych kontrastów, występują tu najwyższe na Ziemi góry, najgłębsze jezioro (Bajkał), największe jezioro (Morze Kaspijskie), a na kontynencie występują wszystkie rodzaje klimatu od polarnego po tropikalny wraz z jego odmianą klimatem monsunowym, który kształtuje warunki wodne na wielu interesujących z akwarystycznego punktu widzenia obszarach Indii, Azji południowo-wschodniej i Chin.
Dla dokładnego dobrania organizmów do akwarium odtwarzającego interesujący nas biotop nie wystarcza niestety samo stwierdzenie, że rybki i roślinki występują na tym samym obszarze geograficznymi w danym jeziorze lub rzece. Wszak na tym samym obszarze mogą występować i często występują różne rodzaje wód, w których występują różne często bardzo odmienne warunki fizyko-chemiczne wody a co za tym idzie różne zespoły ryb, roślin i innych organizmów żywych. Zupełnie inne rośliny i zwierzęta będą występowały w płytkim bajorze położonym niedaleko jeziora, w którym to z kolei będą występować już dużo bardziej wymagające rybki, inny zespół roślinno-zwierzęcy będzie żył w wartkim potoku, który może do wspomnianego już jeziorka wpływać a zupełnie inny zestaw gatunków znajdziemy w wolno płynącej rzece wypływającej z tego samego jeziora, a jeszcze inaczej będzie wyglądać życie na polu ryżowym zalanym wodą i w rowach nawadniających to pole położonych nad daną już rzeką. Warunki wodne mogą ulegać diametralnym zmianom nawet w tym samym zbiorniku w zależności od pory roku.
Doskonałym przykładem zróżnicowania warunków jest rzeka Ganges, która ma swoje źródła w Himalajach a kończy swój bieg tworząc rozległą deltę uchodząc do Zatoki Bengalskiej. U źródeł ma czystą lodowato zimną wodę a u ujścia wraz z Brahmaputrą mętne wody niosą ogromną ilość materiału skalnego i mają temperaturę typową dla wszystkich wód tropikalnych.
Udało mi się znaleźć w literaturze i internecie informacje na temat kilku biotopów występujących w Azji południowo-wschodniej i Indiach.

Azja płd.-wsch.

Wody Syjamu, Malezji, Indonezji: W głębi lądu woda jest zwykle miękka o niskiej przewodności rzędu 5-80 µS, pH-5,5 i temperaturze ok. 30^oC, na wybrzeżu woda ma ślady soli i przewodnictwo wzrasta do wartości rzędu 3000 µS i pH około 6.
Z ryb wg Maylanda w głębi lądu żyją: badisy błękitnopłetwe (Badis badis) razbory (między innymi Hengela i klinowa), wężogłowce (Channa)
Bliżej morza ryby te ustępują miejsca szczupakogłowom (Luciocephalus) i różnym gatunkom babek.
Na wschodzie Półwyspu Malajskiego znaleziono między innymi razbory Hengela i klinową, ponadto występują tu również Tetraodon leiurus, Pristolepis fasciatus, Nandus spec., Kryptopterus bicirrhis, Dermogenys pusillus, Rasbora argyrotaenia, R. daniconius, Trichopsis vittatus.
W tamtejszych wodach występują także bojowniki wspaniałe (Betta splendens), bocje wspaniałe (Botia macracantha),grubowargi dwubarwne (Labeo bicolor) wielkopłetwy wspaniałe (Macropodus opercularis), piskorki (Pangio sp.), gurami mozaikowe (Trichogaster leeri), gurami dwuplamiste (Trichogaster trichopterus).
Na Borneo w rzekach Skrang i Kerangan Maylandowi nie udało się oznaczyć twardości przy pomocy standardowych odczynników a zmierzone przewodnictwo było na poziomie 10-20 µS, pH wahało się między 6-6,5 a pomiar wykonano w temperaturze 26,5^oC. Ladiges z kolei na Sumatrze stwierdził twardość 2,4 DGH i pH=6,15. Oba te pomiary sugerują ekstremalnie niską zawartość soli mineralnych w wodzie. Taką właśnie wodę potrzebuje np. gurami czekoladowy (Sphaerichthys sphromenoides), który właśnie tam występuje w naturze, żeby w ogóle przeżyć w akwarium. Większość rybek z tego regionu jednak doskonale czuje się i rozmnaża nawet w wodzie średnio twardej.
Biotop pól ryżowych jest biotopem sztucznie wytworzonym przez człowieka, gdzie dominującym gatunkiem rośliny jest ryż, woda płytka, mocno nagrzewająca się w dzień a ochładzająca się nocą, z okresowymi deficytami tlenu i okresowym silnym zmętnieniem. Środowisko takie zasiedlają głównie ryby labiryntowe, szczupakogłowy i niektóre gatunki sumowców. W rowach zasilających pola ryżowe w wodę często spotyka się różne gatunki brzanek i razbor, które są wrażliwsze na niedotlenienie i zbyt wysoką temperaturę niż ryby labiryntowe.
Ponadto człowiek zawlekł tam gupika (Poecilia reticulata) i gambuzję (Gambusia sp.) w celu zwalczania larw komara, rybki skutecznie zwalczają tubifeks i larwy rodzimych ryb zamiast larw komara. Rośliny dominujące w tamtejszych wodach, to różne gatunki kryptokoryn, limnophili, higrophili, barklaje, nurzawce, lotosy a ponadto paprotnice i mchy.
Sulawesi dawniej Celebes ma faunę i florę odmienną od pozostałych wysp indonezyjskich, poza półdzióbkami i Telmatherina ladigesi nie są znane żadne ryby akwariowe pochodzące stamtąd. Nie są znane mi również dokładne opisy biotopów i parametrów wody, jakie tam występują. Z okolic tych wysp za to znanych jest wiele stworzeń morskich hodowanych w akwariach morskich, ale to temat na zupełnie inny artykuł zupełnie innego autora.
W Chinach, które powinny być chyba omówione osobno, na południu występują rybki, przy których hodowli nie należy podnosić temperatury powyżej 26^oC i pH około 6,0-6,5, najniższe temperatury, jakie występują w tym rejonie nie spadają poniżej 8-10^oC.
Ryby labiryntowe w Azji zasadniczo zasiedlają wody stojące lub niezbyt szybko płynące, co zasadniczo pokrywa się z biotopem pól ryżowych i bajor występujących w dżungli. W Azji ryby labiryntowe jako jedne z nielicznych opanowały małe zbiorniki śródleśne, w których parametry wody w zależności od obszaru występowania ulegają gwałtownym dobowym zmianom albo mają stale bardzo wysoką temperaturę (Cejlon) a same zbiorniki czasami wysychają, niektóre zasiedlające je gatunki, np. łaziec opanowały technikę przemieszczania się pomiędzy takimi wysychającymi zbiornikami.
Bojowniki (Betta sp.), prętniki karłowate (Colisa lalia), gurami (Trichogaster sp.) są wspaniałymi i wybaczającymi wiele błędów obiektami do hodowli w zbiornikach odtwarzających właśnie ten biotop. Uzupełnienie takiego akwarium o kawałek korzenia, kępę mchu go obrastającą, jakieś paprocie (Ceratopteris sp., Microzorium sp.), kryptokoryny (Cryptocoryne sp.), barklaje, limnophilie, wyrastające nad wodę higrophilie i nurzawce (Valisneria) daje wrażenie rzeczywistego zbiornika, który znaleźliśmy gdzieś w dżungli.
Pola ryżowe i rowy je zasilające, to biotop sztucznie wytworzony przez człowieka, w którym rośliną dominującą jest uprawiany tam ryż. Są to płytkie sztucznie nawadniane zbiorniki wodne, charakteryzujące się okresami dużego zmętnienia wody, silnym nagrzewaniem się wody w ciągu dnia i występującymi w związku z tym znacznymi deficytami tlenu. Gdyby nie obecność w nich ryb labiryntowych stałyby się największą na świecie fabryką komarów. Często zasiedla się je dodatkowo rybami jajożyworodnymi z rodziny (Poecilidae), które podobnie jak ryby labiryntowe żywią się larwami komara. Niektóre z ryb je zasiedlających są również pożywieniem dla ludności zamieszkującej tamte tereny. Ilość ryb labiryntowych występujących na polach ryżowych jest regulowana przez drapieżne żmijogłowowate (Channidae), które na nie polują. Ryby te są dużymi (niektóre gatunki dochodzą do 1 metra długości), żarłocznymi drapieżnikami, żywiącymi się innymi rybami, które podobnie jak ryby labiryntowe opanowały umiejętność oddychania powietrzem atmosferycznym. Do pól ryżowych woda jest dostarczana przy pomocy rowów nawadniających, w których spotyka się często różne gatunki razbor i brzanek a obrazu całości dopełniają szczupieńczyki. Roślinność występująca w obu tych biotopach jest podobna pod względem składu gatunkowego dominują wspomniane wcześniej gatunki roślin.

Przykładowe zestawienia ryb i roślin do akwarium biotopowego z rybkami z Azji południowo-wschodniej.

Akwarium z południowoazjatyckimi rybami karpiowatymi.

Typ akwarium: Umiarkowanie ciepłe, temp. wody 18-21^oC, niektóre gatunki znoszą przejściowo spadek temperatury do 12^oC.
Rośliny: Nawódka wielonasienna, tatarak trawiasty, nurzawiec śrubowy, sadzone niezbyt gęsto, ryby zasiedlające to akwarium lubią pływać w wolnej przestrzeni. Jeśli nie będzie ryb kopiących można użyć roślin o pierzastych liściach.
Ryby: Nadają się brzanki różowe, danio pręgowane (danio nie znoszą niskich temperatur), kardynałki. Wszystkie te rybki są rybami stadnymi. Wymagają wody czystej, niezbyt starej oświetlonej słońcem.
Urządzenie: Krajobraz potoku, średni piasek z płaskimi kamieniami. Wierzchnią warstwę warto dobrze wypłukać, brzanki z reguły kopią w podłożu.
Żywienie: Ryby przyjmują wszelkie rodzaje pokarmu.

Akwarium z południowoazjatyckimi rybami karpiowatymi.

Typ akwarium: Umiarkowanie ciepłe, temp. wody 20-23^oC, okresowo może być cieplej, a niektóre gatunki znoszą przejściowo spadek temperatury nawet do 18^oC. Wymagana jest przejrzysta często podmieniana, dobrze natleniona woda.
Rośliny: Nie zaleca się roślin o pierzastych liściach, gdyż niektóre z ryb wybranych do tego akwarium chętnie kopią. Należy wybrać rośliny takie jak: nurzaniec śrubowy, tatarak trawiasty, nadwódka wielonasienna, różne higrophilie, aponogeton kędzierzawy, można użyć również, niektórych gatunków lotosów i kryptokoryn. Sadząc rośliny należy zostawić wolne przestrzenie do pływania dla ryb.
Ryby: Trzyma się w niewielkich stadkach z niewielką przewagą samców. W akwarium można umieścić: brzankę odesską, brzankę kropkowaną, brzankę zieloną, brzankę różową, sumatrzańską (jest wrażliwa na spadek temperatury), glonojada syjamskiego, brzankę purpurową, brzankę pięciopręgą, ryby z rodzaju Danio. Oczywiście tak dużą liczbę gatunków racjonalnie da się trzymać tylko w bardzo dużym zbiorniku, zazwyczaj trzeba ograniczyć się do kilku ze wspomnianych gatunków. Do tego akwarium można wpuścić jeszcze grubowargi, ale należy pamiętać, że te ryby wzajemnie się zwalczają, a ponadto osiągają dość duże rozmiary. Hodowca, którego spotkałem w Niemczech twierdził, że można trzymać grubowargi w grupach powyżej 5 sztuk w dużym zbiorniku, gdyż wtedy agresja wewnątrzgatunkowa rozkłada się w całym stadzie równomiernie.
Urządzenie: Krajobraz zatoki, średni piasek ewentualnie warstwa torfu. Wierzchnia warstwa podłoża musi być dobrze przemyta ze względu na upodobanie do kopania w podłożu niektórych gatunków.
Żywienie: Ryby przyjmują wszelkie rodzaje pokarmu, zalecany jest dodatek pokarmów roślinnych, w przeciwnym wypadku niektóre ryby będą objadać delikatne roślinki.

Akwarium z południowoazjatyckimi rybami z rodzaju Rasbora.

Typ akwarium: Ciepłe, temp. wody 23-28^oC (nie obniżać temperatury poniżej 21^oC). Woda przejrzysta, miękka, bogata w garbniki.
Rośliny: Należy wybrać rośliny ciepłolubne. Mogą to być np.: różne gatunki kryptokoryn a w miejscach lepiej oświetlonych nadwódki, limnofilie, podwodna forma paprotnicy a na powierzchni jej forma pływająca.
Ryby: Trzyma się w niewielkich stadkach. W akwarium można umieścić: razborę klinową, plamistą, karłowatą, szklistą. Na dno można wpuścić piskorki i małe gatunki bocji a na powierzchni można umieścić jeden z gatunków szczupieńczyków, ale tu trzeba uważać, gdyż szczupieńczyki potrafią czasami zaatakować przepływającą obok rybę i pożreć zdumiewająco dużą zdobycz. Do razbor można dołączyć też ryby labiryntowe, sumy szkliste, bocję wspaniałą lub B. striata i grubowarga np. dwubarwnego (Labeo bicolor).
Urządzenie: Krajobraz płytkiego, mocno zarośniętego, częściowo zacienionego rowu, piasek drobny do średniego, warstwa torfu, korzenie.
Żywienie: Każdy rodzaj pokarmu.

Akwarium z rybami z Indii i Indonezji.

Typ akwarium: Ciepłe, temp. wody 24-30^oC (nie utrzymywać przez dłuższy czas temperatury poniżej 21^oC). Woda przejrzysta, miękka, bogata w garbniki.
Rośliny: Należy wybrać rośliny ciepło i światłolubne, które mogą również rosnąć w cieniu. Mogą to być np.: limnofilia, synema trójkwiatowa, paprotnica rutewkowa, kryptokoryny.
Ryby: Trzyma się zazwyczaj w niewielkich stadkach. W akwarium można umieścić: brzankę sumatrzańską, brzankę pięciopręgą, brzankę cejlońską, purpurową, wysmukłą (wszystkie wymienione ryby to ryby stadne), badisa błekitnopłetwego, szczupieńczyka pręgowanego, kilka gurami lub prętników, ewentualnie kontynentalne gatunki bocji (np. B. lohahata, B. striata). Uwaga! brzanki sumatrzańskie bywają kąśliwe i obgryzają długie płetwy innym rybom zatem zestawiając ryby w przypadku, gdy nasz wybór padł na brzanki sumatrzańskie należałoby wykluczyć gurami, prętniki i gupiki (które zostały tam zawleczone przez człowieka).
Urządzenie: Krajobraz płytkiego, mocno zarośniętego, częściowo zacienionego brzegu zbiornika, piasek drobny do średniego, można wyłożyć dno włóknami torfu i umieścić korzenie.
Żywienie: Każdy rodzaj pokarmu, ale badisy i szczupieńczyki wymagają pokarmu żywego, a pozostałe gatunki też go preferują.

Akwarium z rybami labiryntowymi.

Typ akwarium: Ciepłe, temp. wody 24-30^oC (nie powinno się utrzymywać przez dłuższy czas temperatury poniżej 22^oC). Woda przejrzysta, miękka, bogata w garbniki. Dno może być wyłożone torfem a tylna ściana lignitami. Azjatyckie ryby labiryntowe zwykle występują w wodach stojących lub wolnopłynących (takich jak np zakola rzek)
Rośliny: Należy wybrać rośliny ciepło i światłolubne, które mogą również rosnąć w cieniu. Mogą to być np.: limnofilia, synema trójkwiatowa, paprotnica rutewkowa, kryptokoryny. W tym akwarium niezbędne są rośliny pływające, takie jak wgłębka, pływająca paprotnica, rogatki, jezierza, lotos. Uwaga rośliny nie mogą pokrywać całej powierzchni wody.
Ryby: Trzyma się zazwyczaj parami lub w niewielkich stadkach w zależności od wielkości zbiornika i temperamentu trzymanych rybek. Polecam różne gatunki gurami, prętniki, skrzeczyki. W przypadku bojownika wspaniałego należy trzymać wyłącznie 1 samca i ewentualnie kilka samic. Dla wielkopłetwów należy przygotować osobny zbiornik ze względu na ich niebezpieczne dla otoczenia obyczaje. Jako ryby uzupełniające akwarium w środkowej części można dać sumiki szkliste, spokojne gatunki brzanek i razbor a na dno stadko bocji, piskorki i kosiarki. W jednym akwarium nie należy również łączyć ze sobą bojownikówi i skrzeczyków, gdyż będą ze sobą walczyły z fatalnym dla bojowników skutkiem.
Urządzenie: Krajobraz płytkiego, mocno zarośniętego, częściowo zacienionego brzegu zbiornika, piasek drobny do średniego, można wyłożyć dno włóknami torfu, korzenie tworzące kryjówki dla słabszych osobników. Akwarium musi być koniecznie przykryte szybą, by powietrze nad powierzchnią wody nie ulegało zbytniemu ochłodzeniu gdyż jak wiadomo rybki labiryntowe oddychają czerpiąc powietrze znad powierzchni wody. Nieprzestrzeganie tej reguły zwykle powoduje przeziębienie błędnika naszych podopiecznych i ich śnięcie.
Żywienie: Każdy rodzaj pokarmu, ale odpowiednio drobny. Większość omówionych gatunków ma nieproporcjonalnie mały otwór gębowy w stosunku do wielkości ciała. Lubią dodatek owadów w diecie.
Można oczywiście skomponować opierając się na przedstawionych zasadach inny estetyczny zbiornik, który będzie spełniał wszystkie wymogi jakie musi spełnić zbiornik biotopowy.